नवी दिल्लीतील ७७ व्या प्रजासत्ताक दिन संचलनामध्ये (Republic Day Parade 2026) यावेळी कायद्याचे शिक्षण घेतलेल्या दोन तरुण लष्करी अधिकाऱ्यांनी पथकांचे नेतृत्व करून सर्वांचे लक्ष वेधून घेतले आहे. या दोन 'लॉ ग्रॅज्युएट्स'च्या कामगिरीची सर्वत्र चर्चा होत आहे.
लष्करात 'वकिली' आणि 'शौर्य'चा संगम: दोन कायदेतज्ज्ञांनी गाजवला कर्तव्य पथ
1. लेफ्टनंट अमित चौधरी (Lt. Amit Choudhary)
शिक्षण: भोपाळ येथील नॅशनल लॉ इन्स्टिट्यूट युनिव्हर्सिटी (NLIU) मधून त्यांनी कायद्याची पदवी घेतली आहे.
नेतृत्व: त्यांनी यंदाच्या संचलनात 'मिक्स्ड स्काऊट्स' (Mixed Scouts) तुकडीचे नेतृत्व केले. या तुकडीमध्ये अरुणाचल, लडाख, सिक्कीम आणि डोगरा स्काऊट्सच्या जवानांचा समावेश होता.
विशेष: अमित चौधरी हे दुसऱ्या पिढीतील लष्करी अधिकारी आहेत. त्यांचे वडील १९९० मध्ये प्रजासत्ताक दिन संचलनाचा भाग होते, आणि आता ३६ वर्षांनंतर अमित यांनी त्याच मार्गावर (कर्तव्य पथावर) आपल्या तुकडीचे नेतृत्व करून वडिलांचे स्वप्न पूर्ण केले.
शिक्षण: भोपाळ येथील नॅशनल लॉ इन्स्टिट्यूट युनिव्हर्सिटी (NLIU) मधून त्यांनी कायद्याची पदवी घेतली आहे.
नेतृत्व: त्यांनी यंदाच्या संचलनात 'मिक्स्ड स्काऊट्स' (Mixed Scouts) तुकडीचे नेतृत्व केले. या तुकडीमध्ये अरुणाचल, लडाख, सिक्कीम आणि डोगरा स्काऊट्सच्या जवानांचा समावेश होता.
विशेष: अमित चौधरी हे दुसऱ्या पिढीतील लष्करी अधिकारी आहेत. त्यांचे वडील १९९० मध्ये प्रजासत्ताक दिन संचलनाचा भाग होते, आणि आता ३६ वर्षांनंतर अमित यांनी त्याच मार्गावर (कर्तव्य पथावर) आपल्या तुकडीचे नेतृत्व करून वडिलांचे स्वप्न पूर्ण केले.
2. असिस्टंट कमांडंट लक्षिता (Asst. Comdt. Lakshita)
शिक्षण: त्यांनी सोनीपत येथील जिंदाल ग्लोबल लॉ स्कूल (JGLS) मधून २०११ मध्ये कायद्याचे शिक्षण पूर्ण केले आहे.
नेतृत्व: लक्षिता यांनी भारतीय तटरक्षक दलाच्या (Indian Coast Guard) महिला तुकडीचे नेतृत्व करण्यात मोलाची भूमिका बजावली.
महत्व: कायदेशीर पार्श्वभूमी असूनही देशाच्या सीमा रक्षणासाठी त्यांनी निवडलेले हे क्षेत्र अनेकांसाठी प्रेरणादायी ठरले आहे.
महत्वाचे मुद्दे:
JAG शाखा: भारतीय लष्कराची ही एक विशेष शाखा आहे जिथे अधिकारी कायदेशीर बाबी हाताळतात. हे अधिकारी लष्करी न्यायालयाचे काम पाहतात.
सोशल मीडियावर कौतुक: 'बार अँड बेंच' सारख्या कायदेशीर वृत्तवाहिन्यांनी आणि नेटकऱ्यांनी या "वकील-योद्ध्यांचे" विशेष कौतुक केले आहे.
"आजच्या काळात लष्करी अधिकारी होण्यासाठी केवळ शारीरिक क्षमताच नाही, तर उच्च शिक्षणाचीही गरज आहे, हे या दोन्ही अधिकाऱ्यांनी सिद्ध केले आहे."
या शाखेत प्रवेश कसा मिळतो आणि त्याची प्रक्रिया काय असते, याची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे:
JAG (Judge Advocate General) प्रवेश प्रक्रिया
ही भारतीय लष्कराची कायदेशीर शाखा आहे. येथे अधिकारी म्हणून नियुक्त होण्यासाठी कोणतीही लेखी परीक्षा (उदा. CDS किंवा AFCAT) देण्याची गरज नसते. ही एक 'थेट प्रवेश' (Direct Entry) प्रक्रिया आहे.
शिक्षण: त्यांनी सोनीपत येथील जिंदाल ग्लोबल लॉ स्कूल (JGLS) मधून २०११ मध्ये कायद्याचे शिक्षण पूर्ण केले आहे.
नेतृत्व: लक्षिता यांनी भारतीय तटरक्षक दलाच्या (Indian Coast Guard) महिला तुकडीचे नेतृत्व करण्यात मोलाची भूमिका बजावली.
महत्व: कायदेशीर पार्श्वभूमी असूनही देशाच्या सीमा रक्षणासाठी त्यांनी निवडलेले हे क्षेत्र अनेकांसाठी प्रेरणादायी ठरले आहे.
महत्वाचे मुद्दे:
JAG शाखा: भारतीय लष्कराची ही एक विशेष शाखा आहे जिथे अधिकारी कायदेशीर बाबी हाताळतात. हे अधिकारी लष्करी न्यायालयाचे काम पाहतात.
सोशल मीडियावर कौतुक: 'बार अँड बेंच' सारख्या कायदेशीर वृत्तवाहिन्यांनी आणि नेटकऱ्यांनी या "वकील-योद्ध्यांचे" विशेष कौतुक केले आहे.
"आजच्या काळात लष्करी अधिकारी होण्यासाठी केवळ शारीरिक क्षमताच नाही, तर उच्च शिक्षणाचीही गरज आहे, हे या दोन्ही अधिकाऱ्यांनी सिद्ध केले आहे."
JAG (Judge Advocate General) शाखेत प्रवेश कसा मिळतो?
भारतीय लष्करातील JAG (Judge Advocate General) शाखा ही कायदेतज्ज्ञांसाठी देशसेवेची एक अत्यंत प्रतिष्ठेची संधी आहे. नुकत्याच झालेल्या प्रजासत्ताक दिन संचलनात या शाखेच्या अधिकाऱ्यांनी आपल्या कर्तृत्वाने सर्वांची मने जिंकली आहेत.या शाखेत प्रवेश कसा मिळतो आणि त्याची प्रक्रिया काय असते, याची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे:
JAG (Judge Advocate General) प्रवेश प्रक्रिया
ही भारतीय लष्कराची कायदेशीर शाखा आहे. येथे अधिकारी म्हणून नियुक्त होण्यासाठी कोणतीही लेखी परीक्षा (उदा. CDS किंवा AFCAT) देण्याची गरज नसते. ही एक 'थेट प्रवेश' (Direct Entry) प्रक्रिया आहे.
1. पात्रता निकष (Eligibility)
शिक्षण: उमेदवाराकडे किमान ५५% गुणांसह LLB पदवी (३ वर्षे किंवा ५ वर्षांचा इंटिग्रेटेड कोर्स) असणे आवश्यक आहे.
CLAT PG: आता JAG प्रवेशासाठी CLAT PG (Common Law Admission Test for Post Graduation) चा स्कोअर अनिवार्य करण्यात आला आहे.
नोंदणी: उमेदवार 'बार कौन्सिल ऑफ इंडिया' किंवा राज्य बार कौन्सिलमध्ये वकील म्हणून नोंदणीसाठी पात्र असावा.
वय: २१ ते २७ वर्षांच्या दरम्यान (अर्जाच्या तारखेनुसार).
वैवाहिक स्थिती: केवळ अविवाहित पुरुष आणि महिला अर्ज करू शकतात.
2. निवड प्रक्रिया (Selection Process)
अर्जाची छाननी (Shortlisting): उमेदवारांच्या गुणांच्या आणि CLAT PG स्कोअरच्या आधारे त्यांना मुलाखतीसाठी बोलावले जाते.SSB मुलाखत: निवडलेल्या उमेदवारांना ५ दिवसांच्या Services Selection Board (SSB) मुलाखतीला सामोरे जावे लागते. यामध्ये शारीरिक, मानसिक आणि नेतृत्व गुणांची चाचणी घेतली जाते.
वैद्यकीय चाचणी: SSB मध्ये पात्र ठरलेल्या उमेदवारांची लष्करी मानकांनुसार आरोग्य तपासणी केली जाते.
मेरिट लिस्ट: सर्व टप्प्यांतून यशस्वी झालेल्या उमेदवारांची अंतिम गुणवत्ता यादी जाहीर होते.
3. प्रशिक्षण आणि पद (Training & Rank)
प्रशिक्षण: निवडलेल्या उमेदवारांना ऑफिसर्स ट्रेनिंग अकॅडमी (OTA), चेन्नई येथे ४९ आठवड्यांचे कडक लष्करी प्रशिक्षण दिले जाते.पद: प्रशिक्षण पूर्ण झाल्यावर उमेदवाराची 'लेफ्टनंट' (Lieutenant) म्हणून नियुक्ती होते.
कामाचे स्वरूप: लष्करी कायदे, कोर्ट मार्शल आणि इतर कायदेशीर बाबींमध्ये लष्कराला सल्ला देणे हे त्यांचे मुख्य काम असते.
| तपशील | माहिती |
| प्रवेशाचा प्रकार | शॉर्ट सर्व्हिस कमिशन (SSC) |
| कालावधी | १० वर्षे (१४ वर्षांपर्यंत वाढवता येतो किंवा परमनंट कमिशन मिळू शकते) |
| पगार (प्रशिक्षण दरम्यान) | ₹५६,१०० (स्टायपेंड) |